Anahtar Teslim Dekorasyon


Maltepe Mahallesi
General Ali Rıza Gürcan Cad.
Eski Çırpıcı Yolu Sokak
Merter Meridyen İş Merkezi
Kat:2 No:229
Zeytinburnu/İstanbul Tel: +90 (212) 481 21 47Tel: +90 (212) 481 21 48Tel: +90 (212) 481 10 22Tel: +90 (212) 655 86 53Fax: +90 (212) 651 33 62 bilgi@fulltadilat.com

Çatı Tasarım Parametreleri

cafe tadilatinda nelere dikkat edilmeli
Şubat 18, 2017

Çatı Tasarım Parametreleri

Çatı tasarım parametrelerini taşıyıcılık, yalıtım ve mimari konsept ana başlıklarında ele almak mümkündür. Çatı strüktürünün taşınması ve bina taşıyıcı sistemi ile ilişkilendirilmesi gerekliliğiyle taşıyıcılık, ısı, ışık, ses ve su gibi iç ve dış ortam fiziksel koşulların kontrolleri amacıyla yalıtım, yapının tasarım konsepti ve bütünselliği içinde mimari çatı tasarımını etkileyen önemli etmenlerdir.

1- Çatıların Taşıma Özelliği

Çatı düşey yüklerinin stabil olarak taşınarak yapı taşıyıcı sistemine göre farklılıklar gösterir.

Eğimli ya da az eğimli çatılarda düşey yüklerin doğrudan bir taşıyıcı döşemeye iletilmesi (eğimli betonarme plak ya da teras çatılar) eğimli çatılarda, dikme gibi taşıyıcı elamanlarla döşeme plağı ve bina taşıyıcılarına iletilmesi (oturtma çatılar) taşıyıcı bir döşeme olmaması durumunda ise dikme yerine bir asma makas sistemi ile taşıyıcı sisteme iletilmesi (asma çatılar) ya da bu ikisinin kombinasyonu şeklinde olabilir.

2- Çatı Yalıtımı

Bina dış kabuk elamanı olarak çatının, maruz kaldığı iç ve dış ortam fiziksel koşulların kontrolleri amacıyla yalıtımı önemli bir parametredir. Yalıtılması gereken başlıca etmenler su/buhar , ısı, ışık/radyasyon ve ses olarak sıralanabilir.

Su / Buhar

Kar ve kış sularının uzaklaştırılması, eğimli ve kaplama esaslı çatılarda çatının şekli yönünden önemli bir sorun oluşturmazken, eğimli olmayan (teras) çatılarda bu suların küçük eğimlerle su gideri noktalarına yönlendirilmesi şeklinde çözümlenir.

Bina iç hacminde oluşacak su buharı basıncı nedeniyle bu hacmi çevreleyen tüm yapı elemanlarından geçerek dışarı çıkmak isteyecektir. Bu su buharının uzaklaştırılması, çatı türlerine göre değişiklik gösterir.

Soğuk çatılarda iç hacminde oluşacak su buharı varsa beton arme taşıyıcı döşemeyi, böyle bir döşeme yoksa hacmin tavanını katederek üstteki hava tabakasına ulaşacaktır. Su buharı burada bina çatısının kaplama (örtü) kısmından ve özellikle kaplama esaslı örtü malzemelerinin (kiremit, metal kaplama, vb.) aralıklarından doğrudan dış atmosfere çıkacaktır.

Ancak sıcak çatıda yağış sularının aşağı geçmesine engel olan su yalıtım katmanı su buharının dış ortama geçişini de engelleyeceğinden, özel bir  önlem alınarak (havadanlık) su buharının kolayca dışarıya çıkması sağlanmalıdır.

Çatılarda Isı Dengesi

Bina dış kabuğundaki ısı kaybının önemli bir kesimini çatılardan yitirilen ısı enerjisi oluşturur. Çatılarda bu ısı kaybının belirli nitelikte ısı yalıtım malzemeleri kullanılarak önlenmesi gereklidir.

Isı yalıtım malzemelerinin kullanımı çatının türüne göre değişiklik gösterecektir. Soğuk çatılarda çatı arasının mekan olarak kullanılmadığı durun-mlarda, ısı tutucu malzeme doğrudan döşeme üzerine serilebilecektir. Çatı arasının mekan olarak kullanılması durumunda,  ısı yalıtımı sorununun doğrudan örtü sistemi içinde çözülmesi gereklidir.

Buna karşın sıcak çatı çözümlerinde kullanılacak açık gözenekli klasik ısı tutucuların noktasal yüzeylere karşı taşıyıcılığını artırmak amacıyla bir şap katmanı ile birlikte kullanılması gerekirken kapalı gözenekli ve sudan etkilenmeyen ısı tutucu malzemelerinin su yalıtım katmanının üstüne uygulanabilmesi ile ters çatı yapma olanağı sağlanmıştır.

Işık / Radyasyon

Sıcak çatıların ışık ve radyasyon ile ilişkileri ışık gereksinmesi ve radyasyondan korunma olarak ele alınabilir. Işık gereksinmesi için sıcak çatılarda çatı ışıklıkları yapılır. Bunlar sıcak çatı altındaki mekanlara ılık sağlamak üzere kullanılırlar. Bu amaçla özel detayları ile ve hazır ışıklarla çözüm elde edilebileceği gibi, sorun tasarımcı tarafından da detaylandırılabilir.

Radyasyon, sıcak çatıların korunması gereken bir etmendir. Özellikle bitüm ve benzeri siyah ya da koyu renkli sıcak çatı son katmanlarının güneş radyasyonunun olumsuz etkilerinden (malzemenin çözülmesi, aşırı ısınma vb.) korunması için radyasyon koruyucuları kullanılır. Bunların başında beyaz renkli yuvarlak çakıllar gelir. Bu malzeme son bitümlü katman üzerine 1-2 cm büyüklükte bitümle yapıştırılmış ince çakıl tabakası halinde; bunun üzerine de 4-5 cm büyüklükte beyaz renkli serbest çakıl halinde serilerek kullanılır. Çakılın beyaz rengi radyasyonu yansıtarak alttaki bitüm katmanının ısınmasına ve çözülmesine engel olur. Ayrıca, iri çakılların altında kalan bir miktar yağış suyu bitümün ısınmasına bir süre engel olur. Sıcak çatıların, bakım ya da ınarım amacı dışında üzerinde gezilemeyen türlerinde çakıl gibi radyasyon koruyucular uygulanırken; üzerinde gezilebilir türlerinde çatıda en üstteki katman genelde rijit bir döşeme kaplaması olacağından, bu tür kaplamaları olan sıcak çatılarda radyasyon önemli bir sorun oluşturmaz.

Soğuk çatılarda kullanılan çatı kaplama malzemeleri genel olarak radyasyonadayanıklı oldukları için bu tür çatılarda radyasyonla ilgili fazladan bir önleme gerek kalmamaktadır.

Ses

Bilindiği gibi, döşemelerde ses sorunu ortam ya da darbe seslerinin yalıtılması sorunu olarak anlaşılabilir. Özellikle ortam sesinin döşemeden geçmemesi için döşemenin bu ses titreşimi ile mambran titreşim yapamayacak derecede ağır olmalıdır. Sıcak çatılar üzerindeki değişik katmanlar ve bu katmanlar ile hareketli yükleri de taşıyacak şekilde tasarlanıp hesaplandığından, bu tür çatı döşemelerinde ortam sesinin sorun oluşturması pek gündeme gelmez. Ancak, üzerinde gezilebilir sıcak çatılarda darbe sesinin rahatsızlık vermemesi için yüzer şap şeklinde bir uygulama olumlu sonuç verir. Soğuk çatılarda genel olarak kaplama (örtü) ve taşıyıcı döşeme arasında hava yastığı bulunması ses yalıtımı açısından olumlu bir etki yapar. Bu tür çatılarda, çatı üzerinde gezilemeyeceğinden, darbe sesi de söz konusu değildir.

3 Mimari Konsept

Çatı, yapı elemanı olarak yerine getirdiği fonksiyonların dışında, yapı karakteristiğinin de önemli bir parçasıdır. Vernaküler mimaride çatılar fiziksel özelliklere göre şekillenip, yerel malzemelere göre kaplama çeşitliliği gösterirken; geliştirilen çatı kaplama malzemeleri, çatı yüzeyinde farklı renk ve doku ile mimari görüntüyü zenginleştirmektedir. Endüstriyel yapılar gibi ihtisaslaşan yapılarda çatı, farklı çözümler gerektirebilir. Çatı alanlarının değerlendirilmesi amacıyla mansard çatı çözümleri gibi çatı arası hacimlerinin değerlendirilmesinin yanısıra çatı üzerine teras, bahçe, otopark gibi işlevlerin kazandırılması da mümkündür.